16.1 C
Assam
Friday, December 9, 2022

Featured News

Guwahati’s first CNG filling station to come up in Betkuchi

The Construction of Guwahati's first Compressed Natural...

পি চি অ’ ডি! কেনকৈ নিজৰ যত্ন লব?

Assamese Newsপি চি অ’ ডি! কেনকৈ নিজৰ যত্ন লব?

পলিছিষ্টিক অৱেৰিয়ান ডিজিজ বা ছিনড্র’ম বর্তমান কিশোৰী বা কম বয়সীয়া মহিলাসকলৰ দেখা দিয়া এক মেটাব’লিক সমস্যা৷ সাধাৰণতে শকত–আৱত মহিলাসকল এনে সমস্যাত ভোগে৷ এনে মহিলাৰ মাহেকীয়া ঋতুস্রাৱ কম পৰিমাণৰ বা অনিয়মীয়া বা বন্ধ হোৱা দেখা যায়৷ বিয়াৰ পাছত এনে মহিলা সন্তানহীনতাৰ সমস্যাতো ভোগে৷ সেয়েহে ইয়াৰ বিষয়ে সবিশেষ জনাটো দৰকাৰ৷
প্রায় ২০–৩০ শতাংশ কমবয়সীয়া মহিলাৰ আলট্রাচাউণ্ড কৰিলে, পি চি অ’ এছ থকাটো ধৰা পৰে৷ এনে মহিলাৰ লক্ষণসমূহ ধৰা নপৰিব পাৰে৷ সাধাৰণতে ২০–৩০ বছৰত ইয়াক দেখা যায়৷
মহিলাসকলৰ দেহত দুটা ডিম্বাশয় (অভেৰি) থাকে৷ এই ডিম্বাশয়ৰ পৰা এষ্ট্র’জেন, প্রজেষ্টেৰ’ন, এনড্র’জেন নামৰ হৰম’ন উৎপন্ন হয়৷ এই হৰম’ন তিনিবিধ, ৰাসায়নিকভাৱে ইটোৰ পৰা সিটোলৈ পৰিৱর্তন ঘটি সলনি হ’ব পাৰে৷ ডিম্বাশয়ত এই হৰম’নসমূহৰ উৎপাদন প্রক্রিয়াৰ তাৰতম্য ঘটিলেই মাহেকীয়া ঋতুস্রাৱৰ পৰিৱর্তন হয় নতুবা বন্ধ হয়৷ ডিম্বাশয়ৰ বাহিৰৰ আৱৰণখন ডাঠ হৈ পৰাৰ ফলত এনড্র’জেন হৰম’নৰ উৎপাদন বাঢ়ি যায়৷ অতিৰিক্তভাৱে উৎপন্ন হোৱা এনড্র’জেন হৰম’ন এষ্ট্র’জেনলৈ ৰূপান্তৰ ঘটি শৰীৰত এষ্ট্র’জেন হৰম’নো বৃদ্ধি কৰে৷ ইয়াৰ ফলত এল এইচ হৰম’নৰ উৎপাদন বাঢ়ে আৰু এফ এছ এইচ হৰম’ন কমে৷ এই এল এইচ হৰম’নৰ প্রভাৱৰ ফলত ডিম্বাশয়ৰ বাহিৰৰ আৱৰণ ডাঠ হৈ পৰে আৰু এনড্র’জেন হৰম’নৰ উৎপাদন বাঢ়ি যায়৷ ইয়াৰ ফলত দেহত অৱাঞ্চিত নোম গজিবলৈ ধৰে৷ মাহেকীয়া ঋতুস্রাৱ বন্ধ হয়, দেহত ইনচুলিনৰ পৰিমাণ বাঢ়ে৷ শৰীৰত চর্বি জমা হ’বলৈ ধৰে৷ জৰায়ুৰ ভিতৰভাগ ডাঠ হ’বলৈ ধৰে৷ ইয়াৰ ফলত জৰায়ুৰ দেহ ভাগৰ কর্কট ৰোগৰ সম্ভাৱনীয়তা বৃদ্ধি পায়৷
পি চি অ’ এছৰ কাৰণসমূহ ঃ
১৯৩৫ চন মানতে প্রথমতে ‘ষ্টিল আৰু লিভেণ্ডাল নামৰ বৈজ্ঞানিক দুজনে পি চি অ’ ডি/পি চি অ’ এছ বর্ণনা কৰিছিল৷ সেয়েহে তেওঁলোকৰ নামেৰেই মহিলাৰ এনে সমস্যাক ‘ষ্টিল লিভেণ্ডাল ছিনড্র’ম’ হিচাপে জনাজাত আছিল৷ পাছলৈ ইয়াক পি চি অ’ ডি/পি চি অ’ এছ হিচাপে নামকৰণ কৰা হয়৷ যদিও প্রকৃত কাৰণ এতিয়ালৈকে জনা হোৱা নাই কেতবোৰ কাৰকে ইয়াৰ আৱির্ভাৱৰ উমান দিয়ে৷

এইটো ধাৰণা কৰা হৈছে যে যৌৱনৰ (পিউবাৰটি) আগৰ বা যৌৱনৰ পাছৰ ‘এড্রিনেল গ্রন্থি’ৰ অস্বাভাৱিক হৰম’নৰ তাৰতম্যই পাছলৈ ডিম্বাশয়ত প্রভাৱ কৰি হৰম’নৰ তাৰতম্যৰ সৃষ্টি কৰে৷
কিছুমানে ভাবে যে পৰিয়ালকেন্দ্রিক বা (জেনেটিক) বংশানুগত কাৰকৰ বাবেও এনে হ’ব পাৰে৷ প্রায় ৫০ শতাংশ এনে মহিলাৰ ভনী বা ‘মা’ বা ‘জী’ পি চি অ’ এছত আক্রান্ত হোৱাৰ ইতিহাস থাকে৷
মেদবহুলতা আন এক কাৰক৷ সাধাৰণতে শকত–আৱত মহিলা পি চি অ’ এছত বেছিকৈ ভোগা দেখা যায়৷
পি চি অ’ ডিৰ লক্ষণসমূহ তথা কাৰকসমূহৰ ইমান ভিন্নতা আছে যে ইয়াক ‘ডিজিজ বা বেমাৰ নুবুলি এক চিকিৎসা বিষয়ক সত্ত্বা (ছিনড্র’ম) বুলিলেহে বেছি শুৱায়৷
লক্ষণসমূহ ঃ
পি চি অ’ এছত ভোগা বুলিলে বা হোৱা বুলি জানিবৰ বাবে তিনিটা প্রধান নিয়মৰ যিকোনো দুটা থাকিব লাগে৷
ক) মাহেকীয়া ঋতুস্রাৱ অনিয়মীয়া হোৱা বা কমকৈ হোৱা নতুবা বন্ধ হোৱা৷
খ) তেজত এনড্র’জেন হৰম’নৰ পৰিমাণ বাঢ়ি যোৱা৷
গ) আল্ট্রাচাউণ্ড কৰিলে ডিম্বাশয়ত বহুতো সৰু সৰু ছিষ্ট পোৱা বা দেখা৷
তেজত এনড্র’জেন হৰম’নৰ পৰিমাণ বাঢ়ি যোৱাৰ ফলত এনে মহিলাৰ দেহত মতা মানুহৰ দৰে নোম গজে, শালমইনা ওলায়৷ চুলি সৰাৰ ফলত মতা মানুহৰ দৰে টপা হ’বলৈ ধৰে৷
মেদবহুলতা আন এক লক্ষণ৷ ৪০–৫০ শতাংশ পি চি অ’ এছত আক্রান্ত মহিলা শকত হোৱা দেখা যায়৷ ক্ষীণ দেহৰ মহিলাও পি চি অ’ এছত আক্রান্ত হ’ব পাৰে৷
সন্তানহীনতা আন এক সমস্যা৷ প্রায় ৩০ শতাংশ মহিলাই সন্তানহীনতাৰ বাবে চিকিৎসা ল’ব লগা হয়৷
পি চি অ’ এছ আৰু স্বাস্থ্যৰ ওপৰত পৰা ইয়াৰ প্রভাৱ ঃ
ক) মেদবহুলতা আৰু হৰম’নৰ কু –প্রভাৱৰ ফলত এনে মহিলা হূদযন্ত্রৰ বিভিন্ন ৰোগত আক্রান্ত হ’ব পাৰে৷ তেজত অদ্রৱণীয় চর্বিজাতীয় পদার্থসমূহ যেনে ‘ট্রাই গ্লিছাৰাইড, এল ডি এল (লো ডেন্ছিটি লাইপ’প্র’টিন) বাঢ়ি তেজৰ নলীকাবোৰৰ আয়তন কমোৱাৰ ফলত উচ্চ ৰক্তচাপ, ‘ষ্ট্রোক’ আদিত আক্রান্ত হ’ব পাৰে৷ এনড্র’জেন হৰম’নৰ কু–প্রভাৱৰ ফলত দেহত থকা, হূদযন্ত্রৰ উপকাৰী এইচ্ ডি এল (হাই ডেনচিটি লাইপ’প্র’টিন) কমে, ফলত হূদৰোগত আক্রান্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনীয়তা বৃদ্ধি পায়৷
খ) মধুমেহ ৰোগ (ডায়েবেটিছ) ঃ এনড্র’জেন হৰম’নৰ প্রভাৱত শৰীৰত ইনচুলিনৰ সক্রিয়তা কমে৷ ফলত মহিলাগৰাকী মধুমেহ বা বহুমূত্র ৰোগত আক্রান্ত হয়৷ ২০ শতাংশ ক্ষীণ আৰু ৪০ শতাংশ শকত মহিলা যি পি চি অ’ এছত ভুগিছে, গ্লু’কজৰ সহনক্ষমতা বিচ্যুতি ঘটি ডায়েবেটিছৰ চিকাৰ হয়৷
গ) ‘হম’ছিষ্টিন’ নামৰ এবিধ ৰাসায়নিক দ্রব্যৰ, এনে মহিলাৰ তেজত যথেষ্ট পৰিমাণে বাঢ়ি যায়৷ ইয়ে ৰক্তপৰিবাহী নলীৰ ভিতৰভাগত গেদজাতীয় পদার্থ জমা হোৱাত সহায় কৰে৷ ফলত ৰক্তপৰিবাহী নলীৰ ভিতৰৰ আয়তন কমে৷ আৰু সুচল ৰক্ত প্রবাহত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে৷ ইয়ে উচ্চ ৰক্তচাপৰ লগতে ষ্ট্রোক তথা সঘন গর্ভপাতৰ কাৰক হয়৷ ৰক্ত পৰিবাহী নলীৰ ভিতৰভাগত জমা হোৱা গেদজাতীয় পদার্থৰ প্রক্রিয়াটোক ‘এথেৰ’স্কেৰ’ছিছ’ বুলি জনা যায়৷
ঘ) জৰায়ুৰ কর্কট ৰোগ–জৰায়ুৰ ভিতৰভাগত থকা ‘এন্ড্র’মেট্রিয়াম’ নামৰ ‘মিউকাচৰ’ আৱৰণখন অধিক বৃদ্ধি হোৱাৰ ফলত ইয়াৰ পৰা হোৱা কর্কট ৰোগৰ আশংকা বাঢ়ি যায়৷ শৰীৰত এষ্ট্র’জেন হৰম’নৰ অস্বাভাৱিক বৃদ্ধিয়ে ইয়াৰ কাৰণ৷
ঙ) স্তনৰ কর্কট ৰোগ – পি চি অ’ এছত ভোগা মহিলাৰ স্তনৰ কর্কটৰোগ হোৱাৰ প্রৱণতা বাঢ়ি যায়৷
চ) ডিম্বাশয়ৰ কর্কটৰোগ– সন্তানহীনতাত ভোগা পি চি অ’ এছত আক্রান্ত এনে মহিলাৰ ‘অভিউলেশ্বনৰ’ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা বিভিন্ন ধৰণৰ ঔষধৰ বাবে ডিম্বাশয়ৰ (অবেৰিয়ান কেঞ্চাৰ) কর্কট ৰোগ বাঢ়ে বুলি ধৰা হয়৷

 

পৰীক্ষাসমূহঃ
ক) তেজ পৰীক্ষাঃ তেজৰ পৰীক্ষাসমূহ মাহেকীয়াৰ ভিতৰত কৰোৱাব লাগে৷ মাহেকীয়াৰ দ্বিতীয় বা তৃতীয় দিনা উত্তম সময়৷ তেজত এফ এছ এইচ (ফলিকুল ষ্টিমুলেটিং হৰম’ন) কমে, এল এইচ (লিউটিনাইজিং হৰম’ন) বাঢ়ে প্রায় তিনিগুণ, এনড্র’জেন বাঢ়ে, টেষ্টোষ্টেৰ’ন, এনড্র’ষ্টিনে ডিয়ন হৰম’ন বাঢ়ে৷ তেজত থকা ‘চেক্স হৰম’ন বাইণ্ডিং গ্ল’বিউলিন’ৰ পৰিমাণ কমে৷ ইয়াৰ উপৰি থাইৰয়ড হৰম’ন, প্রলেকটিন, ইনচুলিনৰ পৰিমাণ তেজত জোখা হয়৷

খ) আল্ট্রাছাউণ্ডঃ তলপেটৰ আল্ট্রাছাউণ্ড কৰি জৰায়ু আৰু ডিম্বাশয়ৰ লগতে কিবা ‘টিউমাৰ আছে নেকি পৰীক্ষা কৰা হয়৷ ডিম্বাশয়ৰ আকাৰ ডাঙৰ হোৱা, আৱৰণ ডাঠ হোৱাৰ লগতে ডিম্বাশয়ৰ পৰিধিৰ ফালে সৰু সৰু বহুতো ‘ছিষ্ট’ থকাটো পি চি অ’ এছৰ লক্ষণ৷ এনে ডিম্বাশয় দেখাত ‘নেকলেছ’ গলপাতাৰ দৰে দেখি– যি পি চি অ’ এছৰ মূল লক্ষণ৷

গ) লেপাৰ’স্কপিঃ লেপাৰ’স্কপি কৰিলে এনে মহিলাৰ মুকুতাৰ দৰে বগা নোদোকা ডিম্বাশয়ৰ লগতে ইয়াৰ ডাঠ আৱৰণ (কেপচুল) ধৰিব পাৰি৷

চিকিৎসাঃ পি চি অ’ এছৰ চিকিৎসাৰ মূল লক্ষ্য হ’ল শৰীৰৰ ওজন কমোৱা৷ ঋতুস্রাৱ নিয়মীয়া কৰা আৰু হৰম’নৰ (এনড্র’জেন) পৰিমাণ কমোৱা৷ পি চি অ’ এছত ভোগা কিশোৰী বা মহিলাসকল বিভিন্ন কাৰণত মানসিকভাৱে ভাগি পৰে৷ সেয়েহে মানসিকভাৱে সবল কৰাটোও চিকিৎসাৰ লক্ষ্য৷ তলত ইয়াক বিশদভাৱে আলোচনা কৰা হ’ল৷

ক) মনস্তাত্ত্বিক সমর্থন (ছাইক’ল’জিকেল ছাপ’ট) ঃ মানসিক, সামাজিক তথা দৈহিক সকলো ফালৰ পৰাই তেওঁলোকৰ ওপৰত চাপ পৰে৷ শৰীৰত গজা অৱাঞ্চিত নোমৰ বাবে মুকলিকৈ মানুহৰ লগত মিলিবলৈ অসুবিধা পায়৷ ওজন কমাব নোৱাৰে বাবে মানসিক অশান্তিত ভোগে৷ সন্তানহীনতাৰ বাবে গৃহ কন্দলৰ সন্মুখীন হয়৷ এনে পৰিস্থিতিত বন্ধু–বান্ধৱ তথা পৰিয়ালৰ সকলোৰে পৰা মানসিক উৎসাহ তথা সদ্ভাৱ অতি দৰকাৰী৷ মনোবৈজ্ঞানিক সহায় বা সমর্থন সেয়েহে অতি দৰকাৰী৷

খ) শৰীৰৰ ওজন হ্রাসঃ ওজন কমোৱাটো শকত পি চি অ’ এছ মহিলাৰ প্রধান উদ্দেশ্য৷ মেদবহুলতাই পি চি অ’ এছৰ লক্ষণসমূহ বঢ়াই তোলে৷ যিবোৰ মহিলাৰ বি এম আই ৩০ৰ অধিক, তেনে মহিলাক দেহৰ ওজন কমাবলৈ উৎসাহিত কৰিব লাগে৷ ইয়াৰ ভিতৰত খোৱাৰ পৰিমাণ কমোৱা, শাৰীৰিক শ্রম আৰু ব্যায়াম প্রধান৷ মিঠাই খোৱা কমাব লাগে৷ ভাতৰ সলনি ৰুটি খোৱা দৰকাৰ৷ চর্বিযুক্ত আহাৰ কমাই খাদ্য তালিকাত শাক–পাচলি তথা মাহজাতীয় খাদ্যৰ সংযোজন কৰিব লাগে৷ সেয়েহে কম কেল’ৰিযুক্ত আহাৰ এনে মহিলাৰ বাবে উত্তম৷ বজাৰত উপলব্ধ শীতল পানীয়, আইচক্রীম, পথৰ দাঁতিত পোৱা সহজলভ্য খাদ্য (ফাষ্ট ফুড) বর্জনীয়৷ দৈনিক ৩০ মিনিট সময় বেগাই খোজ কাঢ়িলে নতুবা ব্যায়াম কৰিলে সুস্বাস্থ্য ৰক্ষা কৰাত সহায়ক হয়৷ কিন্তু শকত মানুহ এজনে ওজন কমাবলৈ দৈনিক ৬০–৯০ মিনিট সময় বেগাই খোজ কঢ়া বা ব্যায়াম কৰা দৰকাৰ৷

ওজন কমাবলৈ কেতবোৰ ঔষধো ব্যৱহাৰ কৰা হয়৷ এনে ঔষধবোৰৰ ভিতৰত অৰলিষ্টেট আৰু চিবুট্রেমাইন প্রধান৷ এনেবোৰ ঔষধে খাদ্যত থকা চর্বিজাতীয় পদার্থ শৰীৰে আহৰণ কৰাত বাধা দিয়ে৷ ভোক কমায়৷ ফলত শৰীৰৰ ওজন হ্রাস পায়৷
অস্ত্রোপচাৰৰ সহায়তো (বেৰিয়েট্রিক ছার্জাৰি) শৰীৰৰ পৰা অলাগতিয়াল চর্বিসমূহ কমাব পাৰি৷ যিবোৰ মহিলাৰ বি এম আই ৩৫ৰ অধিক৷ তেনে মহিলাৰ ক্ষেত্রত এনে অস্ত্রোপচাৰ কৰাব পাৰি৷ ‘পাকস্থলীৰ আয়তন’ কমোৱা আন এক অস্ত্রোপচাৰ৷

গ) অনিয়মীয়া ঋতুস্রাৱঃ ঋতুস্রাৱ নিয়মীয়া কৰিবলৈ উন্নত প্রযুক্তিৰ গর্ভনিৰোধক ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰা হয়৷ কম পৰিমাণৰ এষ্ট্র’জেন আৰু প্রজেষ্টেৰ’নযুক্ত এনে ঔষধে ঋতুস্রাৱ নিয়মীয়া কৰে৷ এনে ঔষধৰ ব্যৱহাৰৰ লগতে ওজন কমোৱাটোও দৰকাৰী৷ ‘প্রজেষ্টেৰ’ন’ টেবলেট, প্রজেষ্টেৰ’ন থকা ‘মিৰেনা’ জৰায়ুৰ ভিতৰত সংস্থাপন কৰি ঋতুস্রাৱ নিয়মীয়া কৰোৱা হয়৷

ঘ) শৰীৰত গজা অৱাঞ্চিত নোমবোৰ নাইকীয়া কৰিবলৈ নানা ধৰণৰ ব্যৱস্থা লোৱা হয়৷
ইলেক্ট্র’লাইছিছ ইয়াৰ সহায়ত দেহত গজা অতিৰিক্ত নোমবোৰ আঁতৰোৱা হয়৷ ইয়াৰ উপৰি ৱেক্সিং, ব্লিচিং কৰিও এনে নোম আঁতৰাব পাৰি৷ ‘লেজাৰ আৰু ফট’থার্ম’লাইছিছ আন কেতবোৰ পদ্ধতি৷ শ্বেভিং (খুৰোৱা) কৰি বা ৰাসায়নিক পদার্থ ব্যৱহাৰ কৰি এনে নোমবোৰ আঁতৰাব পাৰি৷ এনে চিকিৎসা দীঘলীয়া, ৬–৯ মাহ পর্যন্ত আৰু খৰচী হয়৷
‘ভেনিকা’ আন এবিধ ঔষধ, যি গাত লগালে এনে নোমবোৰ সৰে৷
ড্র’ছ পেৰিনন, স্পাইৰ’ন’লেকটন, চি প্র’টেৰ’ন এচিটেট দৰৱ ব্যৱহাৰ কৰিলে এনে নোমবোৰ নাইকীয়া হয়৷
ঙ) পি চি অ’ এছত আক্রান্ত মহিলা এগৰাকীয়ে যদি সন্তান বিচাৰে, তেতিয়াহ’লে ডিম্বাশয়ৰ পৰা ডিম্বানু নিঃসৰণ প্রক্রিয়াৰ (অভিউলেশ্বন) বাবে ক্ল’মিফেন ছাইট্রেট, লেট্র’জ’ল, ব্যৱহাৰ কৰা হয়৷ ইন’চিটল গ্রুপৰ ঔষধ যেনে মাই’ইন’চিটল, ডি–কাইৰা ইন’চিটল নতুনকৈ আৱিষৃকত ঔষধ৷

চ) ধুমপান বর্জন কৰিব লাগে৷ ধুমপান কৰা মহিলাৰ শৰীৰত এনড্র’জেন হৰম’নৰ পৰিমাণ আৰু মতা মানুহৰ দৰে গাত নোম গজে৷
শেষত ইয়াকে ক’ব পাৰি যে শৰীৰৰ ওজন কমোৱাই পি চি অ’ এছৰ মূল চিকিৎসা৷ বর্তমানৰ ওজনতকৈ ৫ শতাংশ ওজন কমাব পাৰিলেই হৰম’নৰ পৰিমাণ কমে, অভিউলেশ্বন হয় আৰু ঋতুস্রাৱ নিয়মীয়া হয়৷

ডাঃ ৰাজীৱ লোচন শৰ্মা

Check out our other content

Check out other tags:

Most Popular Articles

error: Content is protected !!
%d bloggers like this: